| Quidam Abbas dedit Monachis suis tria fercula. |
abbas: "abbot" (abbas,
abbatis) monachus: "monk" ferculum: "dish" or "course" (at a meal) |
| how many courses did the first abbot serve? | |
| Dixerunt Monachi: Iste parum dat nobis. Rogemus Deum quod cito moriatur, |
iste (abbas) parum dat nobis rogemus: hortatory subjunctive quod: medieval Latin for ut+ subjunctive moriatur, s.v. morior |
| why did the monks pray that the abbot would die? | |
| et sive ex hac causa, sive ex alia, cito mortuus est. Substitutus est alius qui tantum dedit duo fercula. |
causa: ablative sive ex alia (causa) cito mortuus est (abbas) substitutus est alius (abbas) tantum = "only" |
| what did the next abbot do? | |
| Irati Monachi et contristati dixerunt: Nunc magis orandum est, quia unum ferculum subtractum est, Deus subtrahat ei vitam suam. |
orandum est, s.v. oro ("pray") Deus subtrahat ei (abbati) vitam suam: medieval Latin usage, where suus becomes standard 3rd person singular possessive adjective |
| what did the monks pray for now? | |
| Tandem mortuus est. Substitutus est tertius, qui duo subtraxit. |
substitutus est tertius (abbas), qui duo (fercula) subtraxit |
| what did the third abbot do? | |
| Irati Monachi dixerunt: Iste pessimus est inter omnes, quia fame nos interficit. Rogemus Deum quod cito moriatur. |
iste (abbas) pessimus est inter omnes (abbates) fame, s.v. famis rogemus: hortatory subjunctive quod: medieval Latin for ut + subjunctive moriatur, s.v. morior |
| what was the monks' reaction? | |
| Dixit unus Monachus: Rogo Deum quod det ei longam vitam et manu teneat eum nobis. |
quod: medieval Latin for ut
+ subjunctive |
| what did one of the monks do instead? | |
| Alii admirati querebant quare hoc diceret. |
querebant = quaerebant diceret: subjunctive in indirect question |
| what did the other monks say? | |
| Qui ait: Video quod primus fuit malus, secundus peior, iste pessimus. |
quod: medieval Latin for indirect
statement |
| what did the monk say about the three abbots? | |
| Timeo, cum mortuus fuerit, alius peior succedet qui penitus fame nos peremit. |
timeo: medieval Latin for classical "timeo
ne" penitus: adverbial ("completely") nos: accusative |
| what is the monk afraid of now? |
